De waterkolom van een jas staat in millimeters op het label, en bijna iedereen leest dat getal verkeerd. Het is geen hoeveelheid water maar een druk. Wij raden voor een Nederlandse regendag 10.000 mm aan, terwijl de zwaarste klasse van de Europese norm voor regenkleding bij ruim 2.000 mm ophoudt, en dat verschil is uit te leggen.
In het kort: waterkolom is de waterdruk die een stof tegenhoudt voordat er water doorkomt, gemeten volgens ISO 811. Een stof van 10.000 mm houdt een kolom water van 10 meter tegen, ongeveer 1 kilo per vierkante centimeter. Voor een Nederlandse regendag zit je vanaf 10.000 mm goed. De zwaarste klasse van EN 343, de Europese norm voor regenkleding, vraagt ruim 2.000 mm.
Wat is de waterkolom van een jas?
Waterkolom is de hoogte van een kolom water die een stof tegenhoudt voordat hij water doorlaat. De norm erachter is ISO 811, tweede editie uit 2018, voluit Textiles, Determination of resistance to water penetration, Hydrostatic pressure test. In het lab komt water onder een stukje stof te staan en loopt de druk op met 10 of 60 centimeter per minuut. Het eindpunt: de derde druppel. De uitkomst is het gemiddelde van vijf metingen.
10.000 mm staat dus voor een waterkolom van 10 meter boven de stof. Reken dat om en je houdt ongeveer 98.000 pascal over, bijna 1 bar, in de orde van 1 kilo per vierkante centimeter. Wie dat weet, bedenkt zelf waarom een rugzakband zwaarder weegt dan een bui.
Wat de test niet meet, is de jas. Hij keurt één plekje stof op een labtafel.
Waarom 851 millimeter regen geen jas van 851 mm vraagt
In Nederland valt gemiddeld 851 millimeter neerslag per jaar, over de normaalperiode 1991 tot 2020 gemeten door het KNMI. Dat is dezelfde eenheid als op het label van je jas, en daar ontstaat het misverstand. Wie die twee getallen tegen elkaar wegzet, houdt 10.000 mm voor bijna twaalf keer de jaarneerslag en dus voor onzin.
De eenheid is hetzelfde, het verschijnsel niet. Regen meet je als hoeveelheid: 851 millimeter is de waterlaag die in een jaar over een vlakke tuin wordt uitgegoten. Waterkolom meet een druk, namelijk hoe hard water tegen de stof mag duwen voordat die het doorlaat. Die 851 millimeter zet geen 851 millimeter druk op je schouder, want regen blijft niet op je jas staan. Wat wel druk zet, ben jij: een rugzakband die in je schouder snijdt, een knie in de modder.
Wat eist de Europese norm voor regenkleding?
EN 343 is de Europese norm voor beschermende kleding tegen regen en werkt met klassen in pascal, niet in millimeters. SATRA, een onafhankelijk testinstituut, geeft de omrekening: 1.000 pascal is ongeveer 102 millimeter waterkolom. De zwaarste klasse komt daarmee uit op ruim 2.000 mm, een vijfde van wat wij voor een Nederlandse regendag aanraden.
| Klasse EN 343 | Eis voor waterdoorlaatweerstand (Wp) | Omgerekend naar waterkolom | Waarop en wanneer getest |
|---|---|---|---|
| 1 | Wp ≥ 8.000 Pa | ruim 800 mm | materiaal en naden, vóór voorbehandeling |
| 2 | Wp ≥ 8.000 Pa | ruim 800 mm | na voorbehandelingen |
| 3 | Wp ≥ 13.000 Pa | ruim 1.300 mm | na voorbehandelingen |
| 4 | Wp ≥ 20.000 Pa | ruim 2.000 mm | naden na reiniging |
Die kloof maakt geen van beide partijen een leugenaar. EN 343 legt een drempel van slagen of zakken voor werkkleding: haalt de stof de klasse, dan mag het label erop. Ons eigen advies van 10.000 mm beantwoordt een andere vraag, namelijk hoeveel marge je wilt na jaren dragen, met een rugzak op en je knieën in het gras. Dat advies blijft dus staan, en de norm spreekt het niet tegen.
Die ruim 1.300 mm van klasse 3 is trouwens het getal waarboven een stof zich waterdicht mag noemen. Je komt die grens in elke jassengids tegen. Waar hij vandaan komt, staat er nooit bij.
Ademendheid beoordeelt EN 343 apart, in vier klassen op basis van Ret volgens ISO 11092. Getallen per klasse laten we weg, want SATRA publiceert ze niet.
Waarom een hoge waterkolom je niet droog houdt
Gore maakt de bekendste waterdichte membranen en schrijft op de eigen site dat de waterkolom-methode niet relevant is voor echte omstandigheden. Het bedrijf noemt stoffen met een waarde onder 120 mm die in realistische proeven volledig waterdicht bleken. Over de tussenweg is Gore kort: een kledingstuk kan niet een beetje waterdicht zijn. Wil je het weten, dan moet de afgewerkte jas de regen in. Wat zo’n membraan precies doet, staat in ons artikel over wat Gore-Tex is.
Zo’n test bestaat. Gore-Tex Professional noemt de rain tower test volgens DIN EN ISO 24231. Die loopt op nieuwe jassen én op jassen die industrieel gewassen zijn volgens ISO 15797 op 60 °C, onder regen van lichte motregen tot wolkbreuk en wind tot 5 m/s. Gore spreekt van tot wel honderd proeven per prototype. ISO 24231 heet voluit Protective clothing, Protection against rain, Test method for ready-made garments against high-energy droplets from above: een norm voor een hele jas in plaats van een lapje stof.
De stoftest is niet de jas. Een hoge waarde met ongetapete naden laat water binnen op plekken die ISO 811 nooit heeft gezien: de schoudernaad, de rits onder je kin, de rand van de capuchon.
Dan is er de buitenstof. Raakt die verzadigd, dan wordt hij zwaar en plakt hij tegen je huid, wat Gore omschrijft als klam en vochtig aanvoelen. Het membraan eronder is nog net zo dicht als op dag één, en toch voel je je nat. Minder water op de buitenstof helpt de ademendheid, schrijft Gore. De waterafstotende laag herstel je met machinewas en twintig minuten in de droger op een warm en zacht programma. Welke middelen dat zonder PFAS doen, leggen we uit in ons stuk over PFAS in wandelkleding.
Hoeveel waterkolom heb je nodig?
Lees waterkolom als druk en de vraag wordt concreet: wat duwt er op die stof? Op een jas weinig, afgezien van de banden van je rugzak. Een broek krijgt veel meer, want je gaat erin zitten en je knielt. Reken de knie na: een wandelaar van 80 kilo zet bij knielen ruwweg de helft van zijn gewicht op één knie, dus 40 kilo, op een contactvlak van zo’n 50 vierkante centimeter. Dat is 0,8 kilo per vierkante centimeter, het equivalent van ongeveer 8.000 mm waterkolom. Aannames en al, maar de orde van grootte klopt.
Een tent laat hetzelfde zien zonder rekenwerk. Vango geeft voor de Apex Compact 300 een buitentent van 3.000 mm en een vloer van 6.000 mm, het dubbele, met getapete naden en een kuipvloer die 10 centimeter omhoog loopt. Op die vloer ligt tachtig kilo mens, boven een plas die er niet in mag. Welke tenten zulke waarden met weinig gewicht combineren, staat in ons overzicht van lichtgewicht trekkerstenten.
Mijn voorkeur voor Nederlands weer: 10.000 mm voor een jas, en bij een broek is diezelfde 10.000 mm geen overdaad maar net de marge die knielen vraagt. Bij een tent kijk ik eerst naar de vloer en de naden, en pas daarna naar het getal op het buitentent.
Welke jas bij jouw wandeldagen past, is een andere vraag dan wat waterkolom betekent. Welke modellen welke waarden halen en waar getapete naden zitten, zetten we op een rij in onze gids over de beste wandeljas.
Wanneer de waterkolom je niets vertelt
Loop je drie keer per jaar een uur in het bos, dan heb je dit getal niet nodig. Een capuchon die bij harde wind blijft zitten doet dan meer voor je dag dan het getal op het label.
Een poncho hangt los om je heen en je rugzak, dus er staat niets op de stof behalve de regen zelf. Daar heeft het getal weinig zin. Ik neem de mijne alleen mee als Buienradar een hele dag regen laat zien.
En alles onder 10.000 mm afschrijven zou ik niet doen. De zwaarste klasse van EN 343 blijft op ruim 2.000 mm, en dat is kleding waarmee mensen een werkdag buiten staan. Een getal op een hangtag vergelijkt twee stoffen, het belooft niets over jouw middag.
Veelgestelde vragen over waterkolom
Hoeveel mm waterkolom is waterdicht?
Daar bestaat geen vast getal voor. EN 343, de Europese norm voor beschermende regenkleding, vraagt voor de zwaarste klasse ruim 2.000 mm waterkolom. Wij houden 10.000 mm aan voor een Nederlandse regendag, omdat een jas jaren mee moet met een rugzak erop. Gore schrijft zelf dat de maat weinig zegt over een afgewerkte jas en noemt stoffen onder 120 mm die in realistische proeven droog bleven.
Is 5.000 mm waterkolom genoeg?
Voor een korte wandeling met een bui die overwaait wel, voor een hele dag regen met een rugzak op niet. 5.000 mm is ruim het dubbele van wat de zwaarste klasse van EN 343 eist. De druk komt echter niet van de bui maar van jezelf: reken een knielende wandelaar van 80 kilo na en je komt op het equivalent van zo’n 8.000 mm. Voor één jas die alles moet doen raad ik 10.000 mm aan, en ga je meerdaags met zware bepakking, dan houden we 15.000 mm of hoger aan.
Wat betekent 10.000 mm waterkolom?
Dat de stof een kolom water van 10 meter tegenhoudt voordat er water doorkomt, gemeten volgens ISO 811. Omgerekend is dat ongeveer 98.000 pascal, bijna 1 bar, oftewel in de orde van 1 kilo per vierkante centimeter. Over naden, ritsen en capuchon zegt het niets, want ISO 811 test een los stukje stof op een labtafel.
Hoeveel waterkolom moet een tent hebben?
Bij een tent kijk je naar twee waarden, en de vloer hoort hoger te liggen dan het buitentent. Vango geeft voor de Apex Compact 300 een buitentent van 3.000 mm en een vloer van 6.000 mm, het dubbele, omdat jij met je gewicht op die vloer ligt. Let verder op getapete naden: de waterkolom van het doek zegt niets over de plek waar twee banen aan elkaar zitten.
Waarom lekt mijn jas met een hoge waterkolom?
Meestal lekt de jas niet, maar raakt de buitenstof verzadigd. Gore beschrijft dat effect als klam en vochtig aanvoelen: de natte buitenlaag plakt tegen je huid terwijl het membraan eronder nog dicht is. Komt er wel water binnen, kijk dan naar de naden, de ritsen en de rand van de capuchon, want ISO 811 meet die niet. De waterafstotende laag krijg je terug met machinewas en twintig minuten in de droger op een warm en zacht programma.
Bronnen
- ISO 811:2018, Textiles, Determination of resistance to water penetration, Hydrostatic pressure test, ISO. Bron van de norm achter het getal en van de tweede editie uit 2018. Geraadpleegd 1 oktober 2026.
- A simple guide to: Hydrostatic head testing, James Heal, fabrikant van textieltestapparatuur. Bron van de twee toegestane snelheden van 10 en 60 centimeter per minuut, van de derde druppel als eindpunt en van het gemiddelde over vijf metingen. Geraadpleegd 1 oktober 2026.
- Resistance to water penetration, hydrostatic pressure test, Centexbel, Belgisch onderzoekscentrum voor textiel. Tweede bevestiging van de testmethode en van de eenheid waarin het resultaat wordt uitgedrukt. Geraadpleegd 1 oktober 2026.
- The EN 343 protective clothing standard, SATRA. Bron van de vier klassen met hun eis in pascal (8.000, 8.000, 13.000 en 20.000 Pa), van de omrekening dat 1.000 pascal ongeveer 102 mm waterkolom is, en van het gegeven dat ademendheid apart via Ret wordt beoordeeld. Geraadpleegd 1 oktober 2026.
- When is a garment waterproof?, Gore. Bron van het standpunt dat de waterkolom-methode niet relevant is voor echte omstandigheden, van de stoffen onder 120 mm die waterdicht bleken, van de uitspraak dat een kledingstuk niet een beetje waterdicht kan zijn en van de honderd proeven per prototype. Geraadpleegd 1 oktober 2026.
- Quality and testing, Gore-Tex Professional. Bron van de rain tower test volgens DIN EN ISO 24231, van de industriële wasbehandeling volgens ISO 15797 op 60 °C en van de testomstandigheden met regen van lichte motregen tot wolkbreuk en wind tot 5 m/s. Geraadpleegd 1 oktober 2026.
- ISO 24231:2024, Protective clothing, Protection against rain, Test method for ready-made garments against high-energy droplets from above, ISO. Bron van de volledige titel van de norm waarmee een afgewerkte jas wordt getest. Geraadpleegd 1 oktober 2026.
- Restore durable water repellency to your raingear, Gore. Bron van het klamme en vochtige gevoel bij een verzadigde buitenstof, van het gegeven dat minder water op de buitenstof de ademendheid helpt, en van de twintig minuten in de droger op een warm en zacht programma. Geraadpleegd 1 oktober 2026.
- Apex Compact 300, Vango. Bron van de 3.000 mm van het buitentent, de 6.000 mm van de vloer, de getapete naden en de kuipvloer die 10 centimeter omhoog loopt. Geraadpleegd 1 oktober 2026.
- De hoofdmoot van de jaarneerslag, KNMI. Bron van de gemiddeld 851 millimeter neerslag per jaar over de normaalperiode 1991 tot 2020. Geraadpleegd 1 oktober 2026.
