Rucking, wandelen met gewicht in je rugzak, wordt online vooral uitgelegd als fitnesstrend uit Amerika. Ondertussen lopen militairen de Nijmeegse Vierdaagse met tien kilo bepakking, volgens een trainingsschema dat Defensie gewoon publiceert. Dat schema geeft een ander antwoord op de vraag hoeveel je moet dragen dan bijna elke rucking-pagina.
In het kort: rucking is wandelen met gewicht in je rugzak. Houd die last onder 30 procent van je lichaamsgewicht: tot die grens blijft je energieverbruik tijdens de mars constant, daarboven loopt het op (ATP 3-21.18, C-14). Het Nederlandse Defensieschema voor de Vierdaagse loopt de zware trainingen maar 2×5 kilometer; de lange marsen gaan op een vaste 10 kilo.
Wat is rucking precies?
Rucking is wandelen met een verzwaarde rugzak. Het begrip komt uit de militaire marstraditie, en in Nederland staat dat zwart op wit. De Regeling Vierdaagse Afstandmarsen Nijmegen schrijft in paragraaf 3.c.(2) voor dat de militair het voorgeschreven uniform draagt, “indien van toepassing met 10 kilogram bepakking”. Paragraaf 6.d zet de ondergrens: die bepakking moet ten minste 10 kilogram wegen.
Die eis wordt gehandhaafd. Commandanten moeten het meegevoerde gewicht af en toe controleren, want elk jaar worden er militairen gediskwalificeerd met een te lichte uitrusting. Alleen het Militair Warm Weer Protocol kan de eis laten vervallen. Hoe zwaar dat evenement verder is, staat bij hoe zwaar de Nijmeegse Vierdaagse is. Ik liep hem in 2016 als burger, zonder gewichtseis.
Hoeveel gewicht neem je mee bij rucking?
De bovengrens staat in ATP 3-21.18 Foot Marches van het Amerikaanse leger. Paragraaf C-14: bij lasten tot en met 30 procent van het lichaamsgewicht blijft het energieverbruik constant, daarboven loopt het gedurende de mars op. Dertig procent is dus geen rond getal dat iemand verzon, maar het punt waarop een mars zichzelf duurder maakt naarmate hij langer duurt.
Het Defensieschema voor de Vierdaagse blijft binnen die grens en werkt in drie stappen: 20 procent van je lichaamsgewicht, dan 25 procent, dan 30 procent. De bijlage rekent die percentages om naar kilo’s.
| Lichaamsgewicht | Eerste overload (week 5) | Tweede en derde overload (week 7 en 10) | Zwaarste overload (week 12 en 14) |
|---|---|---|---|
| 60 kg | 12 kg | 15 kg | 18 kg |
| 70 kg | 14 kg | 17,5 kg | 21 kg |
| 80 kg | 16 kg | 20 kg | 24 kg |
| 90 kg | 18 kg | 22,5 kg | 27 kg |
| 100 kg | 20 kg | 25 kg | 30 kg |
Die percentages horen bij een doel. Wie de Vierdaagse zonder bepakking loopt, traint volgens het tweede schema met 15, 20 en 25 procent. Het overload-gewicht hangt dus af van wat je op de dag zelf draagt, niet van hoe fit je je voelt.
Loop je zonder zo’n doel, ga dan voor 10 kilo als vaste last en houd de percentages voor de korte trainingen. Tien kilo is de ondergrens die Defensie zijn militairen oplegt, en in hetzelfde schema gaat elke lange mars erop, van 10 tot 35 kilometer. Een verzwaringsvest of een rucking-plaat is daarvoor niet nodig: vier flessen water van anderhalve liter staan al op 6 kilo, en wat je normaal meeneemt vult de rest aan.
De bekende 10 procent-startregel komt ergens anders vandaan. Vrijwel elke rucking-pagina adviseert te beginnen met tien procent van je lichaamsgewicht en op te bouwen naar ongeveer 25 procent. Dat komt van commerciële pagina’s die Amerikaanse fitnesscoaches citeren: als startpunt bruikbaar, als gezag niet.
De fout die bijna iedereen maakt: lang lopen op je zwaarste gewicht
Het beeld van rucking is ver lopen met veel gewicht. Het Defensieschema scheidt die twee juist consequent: het zware gewicht gaat er alleen in over korte afstanden.
| Week | Soort training | Afstand | Gewicht |
|---|---|---|---|
| 1 | Omvang | 10 km | Geen bepakking |
| 2 | Omvang | 10 km | 10 kg |
| 3 | Omvang | 15 km | 10 kg |
| 4 | Omvang | 20 km | 10 kg |
| 5 | Overload | 2x 5 km | 20% van lichaamsgewicht |
| 6 | Omvang | 25 km | 10 kg |
| 7 | Overload | 2x 5 km | 25% van lichaamsgewicht |
| 8 | Rust | Geen | Geen |
| 9 | Omvang | 30 km | 10 kg |
| 10 | Overload | 2x 5 km | 25% van lichaamsgewicht |
| 11 | Omvang | 2x 20 of 2x 30 km, tweedaagse mars | 10 kg |
| 12 | Overload | 2x 5 km | 30% van lichaamsgewicht |
| 13 | Omvang | 35 km | 10 kg |
| 14 | Overload | 2x 5 km | 30% van lichaamsgewicht |
| 15 | Rust | Geen | Geen |
Kijk waar het zware gewicht staat. De overload-trainingen gaan over 2x 5 kilometer, en de instructie erbij is om na de eerste 5 kilometer je bepakking af te hangen en 5 tot 10 minuten te pauzeren. De marsen van 25, 30 en 35 kilometer gaan allemaal op de vaste 10 kilo. Niemand loopt in dit schema 35 kilometer met 21 kilo op de rug.
Wij zouden die verdeling aanhouden, ook als je nooit een Vierdaagse loopt. Zwaar en kort, of licht en lang. De combinatie zwaar en lang levert vooral een avond met pijnlijke schouders op.
Het schema vraagt ook om je snelheid te bewaken: loop in training het tempo van de dag zelf, 5, 5,5 of 6 kilometer per uur. Dat is stevig doorstappen, zie wat een goed wandeltempo is. Terrein telt zwaarder dan kilo’s: volgens ATP 3-21.18 kost dezelfde last door moeras of zand ongeveer het dubbele van op asfalt, door sneeuw zonder sneeuwschoenen 4 tot 6 keer zoveel.
Waar leg je het gewicht in je rugzak?
Hoog en tegen je rug aan. Paragraaf C-15 van ATP 3-21.18 is concreet: de zwaarste spullen hoog in de rugzak en dicht bij het lichaam concentreren kan de energiekosten van het marcheren met wel 25 procent verlagen, vergeleken met een last die laag en van het lichaam af ligt.
Welke rugzak heb je nodig voor rucking?
In de meeste adviezen is de rugzak een vulvraag, terwijl het een draagvraag is. ATP 3-21.18 noemt in bijlage F rucksack palsy: doofheid, zwakte en kramp in de armen, toegeschreven aan de schouderbanden van rugzakken. De preventie in tabel F-8 is een rugzak met frame, gebruik van heupband en borstriem, en de last verplaatsen door de banden bij te stellen. Die heupband brengt het gewicht over naar je heupen, zodat je sterkere beenspieren het werk doen.
Reken dat door naar de rugzak in je gangkast. Bij een dagrugzak loopt het gewicht via de schouderbanden en houdt de heupband de zak alleen op zijn plek; pas vanaf ongeveer 35 liter neemt die band gewicht over naar je heupen. Een smal, onbekleed heupbandje op een rugzak van 20 liter draagt geen tien kilo.
Frame, gevoerde heupband en borstriem zijn bij rucking geen luxe maar de functie. Vanaf welk volume een rugzak gewicht naar je heupen brengt, en waarom hij op je ruglengte past en niet op je lichaamslengte, staat in onze gids over de beste wandelrugzak.
Waarmee vul je je rugzak?
Water is de nuchterste vulling die er is. Een liter weegt een kilo, je telt precies af hoeveel je meeneemt, en zit het onderweg tegen, dan giet je weg en loop je lichter naar huis. Andere rucking-pagina’s noemen fitnessgewichtjes of zand in een waterdichte zak.
Waar het om gaat is of de vulling blijft liggen waar je hem legt. Losse gewichten zakken tijdens het lopen naar het slechtste punt, laag en van je rug af, en halen zo de winst uit C-15 weg. Zet ze vast met kleding of een handdoek.
Weggieten mag, maar reken je training er niet rijker mee. Een militair heeft die keuze niet: zijn bepakking moet ook bij een controle nog de voorgeschreven tien kilo halen.
Wanneer rucking je niets oplevert
Loop je al regelmatig lange tochten met een gevulde dagrugzak, dan doe je dit al. Het Compendium of Physical Activities zet wandelen met een dagrugzak op 7,8 MET en stevig doorwandelen op vaste, vlakke ondergrond op 4,8 MET. Dat verschil oogt groot, maar in die eerste categorie zit ook het terrein, dus het is geen schone vergelijking.
Loop je twee keer per jaar een uur in het bos, dan heeft verzwaren weinig zin. Eerst vaker en langer lopen, dan gewicht erbij.
Gewicht is een vergrootglas voor alles wat al niet lekker zat. Een sok die schuift of een schoen die op je wreef drukt wordt onder tien kilo sneller een blaar of een drukpunt. Regel dat eerst, met de aanpak uit ons artikel over blaren voorkomen tijdens het wandelen.
Let ook op de klachten die bij dragen horen. Doofheid, zwakte of kramp in je armen tijdens of na een mars past bij het patroon dat ATP 3-21.18 rucksack palsy noemt; rust en medische zorg zijn daar de behandeling. Trek de banden dan niet strakker aan. Houden de klachten aan, ga naar je huisarts of fysiotherapeut.
Veelgestelde vragen over rucking
Wat is rucking?
Rucking is wandelen met gewicht in je rugzak. Het komt uit de militaire marstraditie: de Regeling Vierdaagse Afstandmarsen Nijmegen schrijft voor dat militairen met een gewichtseis ten minste 10 kilogram bepakking dragen. Als fitnessvorm is het hetzelfde idee, alleen dan met een zelfgekozen gewicht en een zelfgekozen afstand.
Hoeveel gewicht moet je meenemen bij rucking?
Blijf onder 30 procent van je lichaamsgewicht. ATP 3-21.18 stelt dat het energieverbruik constant blijft bij lasten tot en met 30 procent, en boven die grens tijdens de mars oploopt. Het Defensieschema voor de Vierdaagse bouwt op via 20, 25 en 30 procent van het lichaamsgewicht, en gebruikt dat zwaarste gewicht alleen in korte trainingen.
Hoe ver loop je met een zwaar gewicht?
Kort. In het trainingsschema van Defensie worden de overload-gewichten uitsluitend over 2x 5 kilometer gedragen, met een pauze van 5 tot 10 minuten ertussen waarin de bepakking afgaat. De lange marsen van 25, 30 en 35 kilometer gaan allemaal op de vaste 10 kilo. Zwaar en kort, of licht en lang, maar niet allebei tegelijk.
Welke rugzak gebruik je voor rucking?
Een rugzak met een frame, een gevoerde heupband en een borstriem. Dat sluit aan op wat ATP 3-21.18 in tabel F-8 tegen rucksack palsy adviseert: een rugzak met frame, gebruik van heup- en borstriem, en de last verplaatsen door de banden bij te stellen. Bij een dagrugzak loopt het gewicht via de schouderbanden en houdt de heupband de zak alleen op zijn plek; pas vanaf ongeveer 35 liter neemt die band gewicht over naar je heupen. Een rugzak past bovendien op je ruglengte, niet op je lichaamslengte.
Waar leg je het gewicht in je rugzak?
Hoog in de rugzak en tegen je rug aan. Volgens ATP 3-21.18 kan het concentreren van de zwaarste spullen hoog en dicht bij het lichaam de energiekosten van het marcheren met wel 25 procent verlagen, vergeleken met een last die laag en van het lichaam af ligt. Zorg er ook voor dat de vulling niet kan schuiven, want dan zakt ze naar precies het verkeerde punt.
Bronnen
- Regeling Internationale Vierdaagse Afstandmarsen Nijmegen, Commando Landstrijdkrachten, versie 23 november 2025. Bron van de gewichtseis van 10 kilogram en van het trainingsschema met de overload-percentages. Geraadpleegd 14 september 2026.
- ATP 3-21.18 Foot Marches, US Army, 17 april 2017. Bron van de 30 procent-grens, de plaatsing van het gewicht in de rugzak, het terreineffect en de preventie van rucksack palsy. Geraadpleegd 14 september 2026.
- Compendium of Physical Activities: Walking, 2024 Adult Compendium. Bron van de MET-waarden voor wandelen met een dagrugzak en voor stevig doorwandelen. Geraadpleegd 14 september 2026.
