Ga naar inhoud

Is De Camino van Anya Niewierra waargebeurd?

Het omslag van De Camino, de thriller van Anya Niewierra uit 2021

Is De Camino van Anya Niewierra waargebeurd? Die vraag komt bij vrijwel iedere lezer op, want het boek staat vol plaatsen die je op een kaart terugvindt en een oorlog die echt gewoed heeft. Het antwoord is nee, en toch bestaat bijna alles waar Lotte langs loopt.

In het kort: nee, De Camino van Anya Niewierra is niet waargebeurd. De landelijke bibliotheekcatalogus classificeert het boek uit 2021 als fictie en als psychologische thriller. Echt bestaan wel: de Via Podiensis van Le Puy-en-Velay naar Conques, 203 km in 9 etappes, de pelgrimsmis van 7.00 uur in de kathedraal daar, en de oorlog in Bosnië. Niewierra liep de Camino zelf voor haar research.

Is De Camino waargebeurd?

Nee. Bibliotheek.nl, de landelijke catalogus, zet De Camino onder fictie en preciseert dat naar psychologische roman en psychologische thriller. Het boek verscheen in 2021 bij Uitgeverij Luitingh-Sijthoff in Amsterdam, eerste druk, 382 pagina’s. Er is ook een e-book, een luisterboek en een uitgave in grootletter.

Dat een catalogus het boek als roman inschaalt, zegt niets over de kwaliteit van het onderzoek eronder. De Camino won de Thrillzone Award voor beste Nederlandse thriller van 2021. Daarna volgden de Hebban Thrillerprijs 2022 en in 2023 de NS Publieksprijs, met de eretitel Boek van het Jaar 2023 erbij. Bij die publieksprijs kreeg het boek 34% van de stemmen, tegen vijf andere genomineerden. Die Hebban-prijs ging over de ruim 100 Nederlandstalige thrillers die tussen januari 2021 en januari 2022 verschenen.

Bestaat de route uit De Camino echt?

Lotte loopt het Franse deel van de Via Podiensis, op de kaarten de GR65, van Le Puy-en-Velay naar Conques. Die route ligt er. De toeristische dienst van Le Puy-en-Velay houdt het in haar veelgestelde vragen op 203 km en in de routebeschrijving op diezelfde site op 205 km, verdeeld over 9 etappes. Tot Saint-Jean-Pied-de-Port, waar de Camino Francés begint, is het van Le Puy-en-Velay 755 km.

De pelgrimsmis waarmee Lotte begint, staat gewoon in een rooster. Elke dag van 1 april tot en met 31 oktober is die mis er om 7.00 uur in de kathedraal van Le Puy-en-Velay, open voor iedere pelgrim die aan de tocht begint. Wie die scene in het boek leest, kan diezelfde dienst zelf bijwonen.

Ook de indeling in 9 etappes is geen literaire vondst. Die indeling is volgens dezelfde dienst indicatief: ze volgt waar een bed en een winkel te vinden zijn, en je past haar aan je eigen tempo aan.

Ik liep zelf delen van de Camino del Norte in Spanje, een andere route dan deze Franse aanloop. Over de Via Podiensis heb ik geen eigen ervaring te melden.

Wat zegt Anya Niewierra zelf over haar research?

Ze liep de tocht zelf. “Ik ging zelf de Camino lopen om research te doen”, vertelt ze in een interview met Hebban. Het idee kwam daar niet vandaan maar van een werkreis: in Le Puy-en-Velay zag ze voor haar werk een klooster en pelgrims in de regen, en daaruit groeide het boek.

Waarom de plaatsen in het boek kloppen, laat haar loopbaan zien. Niewierra was van 1993 tot 2025 algemeen directeur van Visit Zuid-Limburg en studeerde in 1987 cum laude af in toeristische economie in Breda. Zuid-Limburg, waar Lotte Bonnet haar chocolaterie heeft, was haar eigen werkterrein.

De Bosnische verhaallijn heeft ook een echte achtergrond, al zag Niewierra die niet van dichtbij. De Balkan kent ze via haar werk in het toerisme, en de verhaallijn komt volgens het Hebban-interview uit televisiebeelden en uit de periode waarin de rechtszaak tegen Ratko Mladić diende. Dat ze voor dit boek naar Bosnië reisde, zegt dat interview niet, en dat kun je er dus ook niet uit opmaken.

Wat het boek verzint, zijn de mensen. Lotte Bonnet, haar man Emil en de advocaat uit Sarajevo zijn romanfiguren, en de zelfdoding van Emil op de Camino is een plotgegeven, geen gereconstrueerde zaak. Het verhaal voelt waar omdat de route en het oorlogsverleden waar zijn, en omdat de schrijfster er zelf gelopen heeft. Niet omdat iemand dit heeft meegemaakt.

Wat in het boek staatBestaat het echt?Wat we erover weten
De Via Podiensis (GR65) van Le Puy-en-Velay naar ConquesJa203 km volgens de veelgestelde vragen van de toeristische dienst, 205 km volgens de routebeschrijving op dezelfde site, in 9 etappes; 755 km tot Saint-Jean-Pied-de-Port
De pelgrimsmis in de kathedraal van Le Puy-en-VelayJaElke dag van 1 april tot en met 31 oktober om 7.00 uur, open voor iedere pelgrim die aan de tocht begint
De oorlog in Bosnië en het proces tegen Ratko MladićJaDe enclave Srebrenica viel in juli 1995; Mladić kreeg op 22 november 2017 in Den Haag levenslang, en in 2021 hield dat vonnis in hoger beroep stand
Lotte Bonnet en haar man EmilNeeRomanfiguren in een romanplot, geen gereconstrueerde zaak; de catalogus van Bibliotheek.nl vat het boek samen als het verhaal van een weduwe die een pelgrimstocht loopt
Dat de schrijfster de route zelf liepJaNiewierra zegt in het Hebban-interview dat ze de Camino liep om research te doen; welke etappes en hoeveel kilometer staat er niet bij
Opgaven van Bibliotheek.nl, de toeristische dienst van Le Puy-en-Velay, Hebban en de NOS, geraadpleegd 28 september 2026.

Welk caminoboek je leest is een andere vraag dan of dit boek echt gebeurd is. Tien titels naast elkaar, van reisverslag tot roman, staan in ons overzicht van de beste boeken over de Camino.

Wanneer je De Camino beter thuislaat

Als routegids is dit boek niets. Een roman vertelt je niet waar de volgende gîte zit of hoeveel hoogtemeters de dag naar Conques kost. Wie de Via Podiensis echt gaat lopen heeft daarnaast een wandelgids voor die route nodig, en dat is een tweede boek in je bagage. Als leesboek voor de winter waarin je zit te wachten tot je kunt vertrekken vind ik het uitstekend; als voorbereiding op de tocht zelf is het waardeloos.

Wie alleen wil weten of het verhaal echt gebeurd is, heeft die 382 pagina’s niet nodig: dat antwoord staat hierboven, en het kost je geen avond. Zoek je juist verslagen van mensen die zo’n tocht werkelijk liepen, dan zit je beter bij onze selectie waargebeurde reisverhalen. Neem je De Camino toch mee de route op, dan kies ik liever het e-book of het luisterboek dan de papieren uitgave. Die 382 pagina’s zijn gewicht in je rugzak, en op een meerdaagse tocht sleep je alles mee wat je niet opeet.

Veelgestelde vragen over De Camino

Is De Camino van Anya Niewierra waargebeurd?

Nee, De Camino is een roman. De landelijke catalogus van Bibliotheek.nl classificeert het boek uit 2021 als fictie, als psychologische roman en als psychologische thriller. De route, de pelgrimsmis in Le Puy-en-Velay en de oorlog in Bosnië bestaan wel, en Niewierra liep de Camino zelf voor haar research.

Bestaat de route uit De Camino echt?

Ja. Lotte loopt de Via Podiensis, ook bekend als de GR65, van Le Puy-en-Velay naar Conques. Dat deel is 203 km volgens de veelgestelde vragen van de plaatselijke toeristische dienst en 205 km volgens de routebeschrijving op dezelfde site, verdeeld over 9 etappes. Van Le Puy-en-Velay tot Saint-Jean-Pied-de-Port is het 755 km.

Heeft Anya Niewierra de Camino zelf gelopen?

Ja, ze liep de route om research te doen voor het boek, en dat zegt ze zelf in een interview met Hebban. Het idee ontstond eerder, op een werkreis naar Le Puy-en-Velay, waar ze een klooster en pelgrims in de regen zag. Welk deel van de route ze liep, staat er niet bij.

Komt er een serie van De Camino?

NL Film maakt met de EO een vijfdelige dramaserie, op 21 februari 2025 aangekondigd, met de uitzending gepland voor 2027 bij de EO via NPO Start. Het scenario is van Lex Passchier en Janneke Rinzema. Bij die aankondiging noemde de EO meer dan 650.000 verkochte exemplaren.

Welke prijzen heeft De Camino gewonnen?

De Camino won de Thrillzone Award voor beste Nederlandse thriller van 2021, de Hebban Thrillerprijs van 2022 en de NS Publieksprijs van 2023. Bij die publieksprijs kreeg het boek 34% van de stemmen tegen vijf andere genomineerden, en de eretitel Boek van het Jaar 2023 hoorde erbij.

Bronnen
  • De Camino, catalogus van Bibliotheek.nl. Bron van de classificatie als fictie, psychologische roman en psychologische thriller, van uitgeverij Luitingh-Sijthoff, de eerste druk uit 2021, de 382 pagina’s, de uitgaven als e-book, luisterboek en grootletter, en van de zakelijke samenvatting van het verhaal. Geraadpleegd 28 september 2026.
  • De Camino, Anya Niewierra. Bron van de Thrillzone Award voor beste Nederlandse thriller 2021, van het prijzenoverzicht en van de beschrijving van het verhaal en de personages. Geraadpleegd 28 september 2026.
  • Hebban interviewt Anya Niewierra, Hebban. Bron van haar uitspraak dat ze de Camino zelf liep om research te doen, van het ontstaan van het idee in Le Puy-en-Velay, van haar kennis van de Balkan via het toerisme en van de herkomst van de Bosnische verhaallijn. Geraadpleegd 28 september 2026.
  • Anya Niewierra wint met De Camino de Hebban Thrillerprijs 2022, Hebban. Bron van de Hebban Thrillerprijs 2022 en van de ruim 100 Nederlandstalige thrillers uit de periode 1 januari 2021 tot 1 januari 2022 waaruit gekozen werd. Geraadpleegd 28 september 2026.
  • De Camino van Anya Niewierra wint NS Publieksprijs 2023, CPNB. Bron van de NS Publieksprijs 2023, van de 34% van de stemmen tegen vijf andere genomineerden en van de eretitel Boek van het Jaar 2023. Geraadpleegd 28 september 2026.
  • Du Puy-en-Velay à Conques, toeristische dienst van Le Puy-en-Velay. Bron van de 203 km in de veelgestelde vragen en de 205 km in de routebeschrijving, van de 9 etappes, van de 755 km tot Saint-Jean-Pied-de-Port, van de pelgrimsmis om 7.00 uur van 1 april tot en met 31 oktober en van het indicatieve karakter van de etappe-indeling. Geraadpleegd 28 september 2026.
  • Oud-generaal Ratko Mladić veroordeeld tot levenslang, NOS. Bron van het vonnis van 22 november 2017 in Den Haag en van de historische achtergrond van de oorlog in Bosnië. Geraadpleegd 28 september 2026.
  • De Camino wordt tv-serie, Boekblad. Bron van de vijfdelige dramaserie van NL Film en de EO, van de aankondiging op 21 februari 2025, van de uitzending gepland voor 2027 en van het scenario van Lex Passchier en Janneke Rinzema. Geraadpleegd 28 september 2026.
  • EO werkt aan nieuwe dramaserie De Camino, EO. Bron van de meer dan 650.000 verkochte exemplaren die de EO bij de aankondiging van 21 februari 2025 noemde. Geraadpleegd 28 september 2026.
  • Anya Niewierra, Wikipedia. Bron van haar functie als algemeen directeur van Visit Zuid-Limburg van 1993 tot 2025 en van haar studie toeristische economie in Breda, cum laude afgerond in 1987. Geraadpleegd 28 september 2026.
Sjoerd
Sjoerd Sjoerd Brenninkmeijer wandelt vrijwel elke dag, meestal gewoon om het hoofd leeg te maken. Daarnaast liep hij de Nijmeegse Vierdaagse, het Pieterpad, de Inca Trail in Peru en meerdaagse trekkings in Myanmar, Vietnam, Ecuador, Sri Lanka, Thailand en Bolivia. Geen thru-hiker - wel iemand die zijn uitrusting op echte paden heeft versleten.