Beste wandelsokken: welke sok bij welke wandeling

Wandelsokken zijn het goedkoopste onderdeel van je uitrusting en het eerste dat een wandeling kan verpesten. Wie met blaren thuiskomt, wijt dat meestal aan de schoenen. Negen van de tien keer zat het in de sokken, en vaker nog in het materiaal dan in het merk.

Het probleem is zelden de sok, meestal het katoen

Blaren ontstaan door de combinatie van wrijving, warmte en vocht. Die drie versterken elkaar: natte huid is zachter, zachte huid schuift makkelijker, en schuivende huid wordt warm.

Katoen doet precies het verkeerde. De vezel zuigt vocht op en houdt het vast, waardoor de sok zwaar en klam wordt en tegen je huid gaat schuiven. Wol neemt vocht op ín de vezel en voelt daardoor lang droog aan; kunstvezels nemen het nauwelijks op en voeren het naar buiten af. Beide blijven doen wat een sok moet doen.

Dat verklaart waarom een pakje sokken van drie euro uit de supermarkt je een wandeling kan kosten terwijl je dure schoenen niets mankeren. Wie op één ding wil letten: draai het label om en kijk of er katoen in zit.

Merinowol of kunstvezel?

Het standaardadvies luidt: merino, altijd. Dat klopt niet helemaal, en het aardige is dat mijn eigen favoriet het tegenspreekt. De Falke TK2 die ik al jaren draag zit in de Explore Cool-uitvoering vrijwel zonder wol: 36% polypropyleen, 33% lyocell, aangevuld met polyamide en polyester. Voor warme dagen loopt die prettiger dan welke merinosok ik ook heb geprobeerd.

De praktische vuistregel: merino zodra het koel wordt of je meerdere dagen achter elkaar loopt, dan weegt geurbestendigheid zwaar, want je wast onderweg niet. Kunstvezel in de zomer en bij korte wandelingen, omdat je voeten dan koeler blijven en de sok sneller droogt.

Welke wandelsok bij welke wandeling

Voor de meeste wandelingen: Falke TK2 Explore Cool

Halfdik, stevige demping onder hiel en bal, en een geribbelde boord die niet afzakt. De Explore Cool is de zomerse variant van de TK2-lijn: geen wol, wel lyocell, dat vocht opneemt en verdampt. Op warme dagen scheelt dat merkbaar.

Ik kwam er zelf bij toeval aan: voor mijn eerste trekking raadde de verkoper ze aan, en sindsdien zijn ze niet meer weggeweest. Nadeel van de hele TK2-lijn is de prijs. Zevenentwintig euro voor één paar sokken voelt fors, tot je ze afzet tegen de levensduur, mijn merinosokken van Smartwool waren na twee jaar nog niet versleten, en dat is bij wandelsokken eerder regel dan uitzondering.

Eén keer had ik een plakkerige plek bij mijn grote teen, wat bij andere paren uit dezelfde lijn niet voorkwam. Falke handelde dat zonder gedoe af; hoe dat ging staat in het aparte verslag over de Falke TK2 en hun klantenservice. Bij dit prijsniveau mag je dat verwachten, en het is prettig als het dan ook zo werkt.

Warm weer met een kleiner budget: Ayacucho Light Hiker Crew Cool

Bevers eigen merk, en voor rond de vijftien euro doet die precies wat er nodig is: kunstvezel, dun, ademend en snel droog. Hij mist de fijne afwerking van Falke en de boord verslapt eerder, maar voor dagwandelingen in de zomer is het verschil klein genoeg om de helft te betalen.

Lange afstanden en meerdaagse tochten: merino

Zodra je meerdere dagen achter elkaar loopt, wordt geur een praktisch probleem in plaats van een detail. Merinowol blijft dagenlang draaglijk waar kunstvezel na één dag opvalt. Dat is de reden dat vrijwel elke langeafstandswandelaar op wol uitkomt, ook al droogt het trager.

De Smartwool Hike Light Cushion (58% merinowol) is daarvoor een veilige keus: licht gedempt, dus hij past nog in schoenen die je op maat hebt gekocht. Dikkere sokken maken je schoen ineens een halve maat kleiner, en dat merk je pas op kilometer vijftien.

Koud weer en winter

Voor Nederlandse winterwandelingen volstaat de Falke TK2 Wool (70% merinowol) ruimschoots. Ga je de bergen in, sneeuwschoenwandelen of sta je lang stil, dan is de Smartwool Mountaineer Max Cushion de zwaardere keuze: dik, volledig gedempt, en warm genoeg om stil te staan zonder koude voeten.

Blaren voorkomen: wat werkt

De goede sok is stap één. Dit is wat er verder daadwerkelijk uitmaakt, ongeveer op volgorde van effect:

• Verschoon halverwege. Op tochten boven de twintig kilometer is dit veruit de effectiefste ingreep. Een droog paar sokken onderweg voorkomt meer blaren dan welke aankoop ook. Neem ze mee in een zakje bovenin je rugzak.
• Koop de sok in je schoenmaat. Een te ruime sok plooit, en elke plooi is een wrijvingspunt. Een te strakke trekt je tenen samen.
• Let op de teennaad. Een dikke naad over je tenen voel je na tien kilometer gegarandeerd. Alle sokken hierboven hebben een vlakke of naadloze teen.
• Plak vóórdat het een blaar is. Voel je een warme plek, stop dan meteen en plak hem af. Vijf minuten oponthoud scheelt twee weken hinken.
• Loop je schoenen in, niet je sokken. Sokken zijn direct goed; schoenen hebben tijd nodig. Zie de koopgids voor wandelschoenen voor hoe je dat aanpakt.

Twee paar over elkaar: helpt dat?

Ja, mits je het goed doet. Het idee is dat de twee lagen langs elkaar schuiven in plaats van langs je huid. Daarvoor heb je een dunne, gladde liner nodig die je ónder je wandelsok draagt, niet twee gewone sokken over elkaar, want die vullen samen je schoen en veroorzaken juist druk.

Voor elf euro is de Ayacucho Coolmax Liner een goedkope proef. Werkt het voor jou, dan heb je een blaarprobleem opgelost dat anders elke wandeling terugkomt. Controleer wel of je schoen de extra laag aankan.

Zijn dames- en herenwandelsokken echt anders?

Deels. Damesmodellen zijn doorgaans smaller in de voet, hebben een iets hogere wreef en een nauwere boord, omdat de kuitomvang gemiddeld kleiner is. Bij een crew-sok die tot over de enkel komt merk je dat.

Bestaat jouw sok in een damesuitvoering en zit je maat erbij, neem die dan. Zo niet, dan is een unisexmodel in de juiste maat prima, de maat doet meer dan het label.

Hoeveel paar, en hoe lang gaan ze mee

Drie paar is een werkbaar minimum: één aan, één in de was, één schoon achter de hand. Ga je meerdaags, reken dan op één paar per twee dagen plus een reservepaar dat droog blijft.

Een goede wandelsok gaat honderden kilometers mee. Je verlengt dat aanzienlijk met twee gewoontes: was ze binnenstebuiten, en gebruik geen wasverzachter. Die legt een laagje om de vezel dat precies het vochttransport blokkeert waarvoor je betaald hebt. Merino hoort niet in de droger.

Veelgestelde vragen over wandelsokken